Όταν κάποιος απέχει, δεν ψηφίζει αυτόματα κάποιο κόμμα. Τα ποσοστά κομμάτων υπολογίζονται επί των έγκυρων ψήφων. Αν μείνουν ίδιες οι ψήφοι ενός κόμματος αλλά μειωθούν οι υπόλοιπες, αυξάνεται το ποσοστό του, επειδή μικραίνει ο παρονομαστής.
Ένα παράδειγμα χωρίς ονόματα κομμάτων
Φαντάσου ότι το Κόμμα Α παίρνει 2.000.000 ψήφους. Η αριθμητική διαφέρει ανάλογα με το πόσοι και ποιοι συμμετέχουν.
| Ψήφοι Α | Σύνολο εγκύρων | Ποσοστό Α |
|---|---|---|
| 2.000.000 | 6.000.000 | 33,33% |
| 2.000.000 | 5.000.000 | 40,00% |
| 2.000.000 | 4.000.000 | 50,00% |
Οι παραπάνω γραμμές δεν είναι πραγματικά εκλογικά αποτελέσματα. Στα παραδείγματα η δύναμη του Α σε απόλυτες ψήφους παραμένει ίδια, ενώ οι έγκυρες ψήφοι άλλων επιλογών μειώνονται.
ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΨΗΦΙΖΟΥΝ ΟΙ ΙΔΙΟΙ;
Υποθετική αρχική κάλπη: Κόμμα Α 2 εκατ. ψήφους, υπόλοιπα κόμματα μαζί 4 εκατ. Διάλεξε πόσοι από τους ψηφοφόρους κάθε πλευράς εξακολουθούν να συμμετέχουν.
Με ίδια συμμετοχή όπως στην αρχική υπόθεση, το Α έχει το ίδιο μερίδιο.
Προσοχή: το υπόδειγμα αφαιρεί ψήφους με σταθερές αρχικές προτιμήσεις. Δεν προσομοιώνει πραγματική συμπεριφορά, λευκά/άκυρα, μετακινήσεις μεταξύ κομμάτων, όρια εισόδου ή έδρες.Ποιο είναι το πραγματικό συμπέρασμα;
Η αποχή δεν μεταφέρεται σε κανέναν. Αν από την κάλπη λείψουν αναλογικά ψηφοφόροι όλων των κομμάτων, τα ποσοστά μπορούν να μείνουν σταθερά. Αν λείψουν δυσανάλογα ψηφοφόροι μίας πλευράς, τα ποσοστά μεταβάλλονται υπέρ των άλλων. Επομένως, δεν υπάρχει μαθηματικός κανόνας ότι η αποχή αυξάνει πάντοτε το ποσοστό του πρώτου κόμματος.
Τι μας λένε οι εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023;
Το ποσοστό αποχής έχει παρονομαστή τους εγγεγραμμένους. Το ποσοστό ενός κόμματος υπολογίζεται πάνω στις έγκυρες ψήφους. Στον Ιούνιο 2023 οι έγκυρες ψήφοι ήταν 5.215.207. Μην συγχέεις τα δύο κλάσματα.
Τρεις ερωτήσεις για τον αναγνώστη
Αν δεν ψηφίσω, πάει η ψήφος μου στον πρώτο;
Όχι. Η αποχή δεν μετατρέπεται σε ψήφο. Μπορεί να επηρεαστούν τα ποσοστά αν αλλάξει η αναλογία όσων τελικά ψηφίζουν κάθε επιλογή.
Αν απέχουν περισσότεροι, αυξάνεται πάντα το πρώτο κόμμα;
Όχι. Εξαρτάται από το ποιοι απέχουν. Αν η συμμετοχή μειωθεί αναλογικά για όλους, τα ποσοστά μπορεί να μείνουν ίδια.
Αν μεγαλώσει το ποσοστό κάποιου, κέρδισε απαραίτητα ψήφους;
Όχι. Μπορεί να αυξηθεί το ποσοστό ακόμη και αν ο απόλυτος αριθμός ψήφων του δεν αυξηθεί, εφόσον μειωθεί ο παρονομαστής των έγκυρων ψήφων.
Πηγές
International IDEA — Voter Turnout Database (Ελλάδα, 25/06/2023). Υπουργείο Εσωτερικών — Εκλογικό σώμα 2023. Περισσότερα δημογραφικά στοιχεία και πηγές ανά ηλικία στο ΜΑΣΑΣ;.